Van Gogh's zonnebloemen veilig met LED

Posted on 11 Mar 2014

Het was de afgelopen weken volop in het nieuws: het gebruik van LED lampen zou schadelijk zijn voor gele verfpigmenten in bijvoorbeeld de Zonnebloem van Vincent van Gogh.  Een onderzoeksteam van de universiteit van Antwerpen en Perugia rapporteerde dat een specifiek pigment sneller verkleurt als het wordt blootgesteld aan groene en blauwe lampen. De onderzoekers merkten daarbij op dat in LED lampen relatief veel blauw licht voorkomt. Zo op het eerste gezicht lijken de Zonnebloemen dus snel te verwelken. Maar, is alles wel zoals het lijkt, of is het een kwestie van perspectief?

Net zoals op een schilderij kan ook de invloed van verlichting vanuit verschillende invalshoeken worden bekeken en weergegeven. De Nederlandse Licht Associatie (NLA) heeft inmiddels gereageerd op de uitkomsten van het onderzoek. Na met interesse en respect voor de grondigheid van het onderzoek het rapport te hebben gelezen, stelt de NLA dat het beeld niet compleet is. Alle verlichting heeft immers invloed op schilderijen. Kaarslicht, TL, halogeen en andere lampen hebben allemaal effect op de eeuwenoude doeken. De invloed van LED zouden dus vergeleken moeten worden met de effecten van traditionele verlichting voordat er een conclusie kan worden getrokken.

De NLA wijst vervolgens op de voordelen van LED verlichting. De modernste techniek heeft LED lampen opgeleverd die ook veel in musea worden gebruikt. Deze nieuwste generatie LED heeft geen ultraviolette straling, nauwelijks infrarode straling en een zeer evenwichtige verdeling van het lichtspectrum. Een prachtige kleurweergave en warm wit licht zijn de kenmerken van deze moderne LED verlichting. Al deze eigenschappen maken LED lampen tot een veilig alternatief voor traditionele lampen die veel warmte en straling afgeven.

Veel musea maken tegenwoordig gebruik van LED lampen om hun waardevolle bezit aan het publiek te tonen. Verlichting bepaalt de sfeer en vestigt de aandacht op de kunstwerken. Ieder museum wil natuurlijk dat hun kostbare schatten zo veilig mogelijk zijn. Daar biedt LED verlichting grote voordelen. Omdat LED digitaal is, kan een scala aan individuele kleurweergave worden ingesteld zodat de verlichting naadloos aansluit op het spel van licht en kleur op het doek. Ook kan er per schilderij worden ingesteld wanneer en hoe intens het wordt verlicht. Zo blijft de blootstelling aan licht minimaal. Bovendien zit er geen warmte in de lichtbundel van LED lampen. En juist dat is wat de Zonnebloemen nodig hebben: wel licht, maar geen verzengende hitte die de gele blaadjes doet verschrompelen en de kopjes laat hangen.

Een belangrijk gevolg van dit rapport is dat een aantal bedrijven die zijn aangesloten bij de NLA en het onderzoeksteam van de universiteiten de handen ineen hebben geslagen en samen onderzoek gaan doen naar de invloed van LED verlichting op schilderijen.